Thủ tục khai di sản thừa kế nhà đất gồm những gì?

1. Khái niệm di sản thừa kế theo quy định pháp luật hiện hành

Theo quy định tại Điều 612 Bộ luật Dân sự năm 2015:

“Di sản bao gồm tài sản riêng của người chết, phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác.”

Di sản thừa kế có những đặc điểm chính sau đây:

● Tài sản của người đã qua đời: Đây là tài sản mà người để lại di sản (người đã mất) chuyển giao cho người khác sau khi họ qua đời.

● Bao gồm nhiều loại tài sản: Di sản thừa kế không chỉ là tài sản riêng của người để lại mà còn là phần tài sản họ sở hữu chung với người khác. Di sản có thể là tiền, bất động sản, động sản hoặc các giấy tờ có giá trị. Một số loại tài sản thường gặp bao gồm:

○ Tiền mặt, vàng, đá quý, và các loại trang sức.

○ Nhà ở, đất ở được hình thành qua mua bán, tặng cho, hoặc thừa kế, cũng như nhà ở hình thành trong tương lai.

○ Cổ phần và chứng khoán.

● Hình thức định đoạt: Di sản thừa kế được định đoạt sau khi người để lại di sản qua đời theo hai cách:

○ Theo di chúc: Nếu người để lại di sản lập di chúc hợp pháp, họ có thể chỉ định ai sẽ nhận tài sản của mình.

○ Theo pháp luật: Trong trường hợp không có di chúc hoặc di chúc không hợp pháp, di sản sẽ được chia theo quy định của pháp luật, căn cứ vào hàng thừa kế.

Tóm lại, Di sản thừa kế là tổng hợp các tài sản, quyền và nghĩa vụ tài sản của một cá nhân để lại sau khi chết. Theo quy định pháp luật hiện hành, di sản bao gồm các loại tài sản riêng hợp pháp và phần giá trị tài sản nằm trong khối tài sản chung với các chủ thể khác, đây là cơ sở để thực hiện thủ tục khai nhận hoặc phân chia thừa kế.

2. Tại sao phải thực hiện thủ tục khai di sản thừa kế?

Khai di sản thừa kế là thủ tục pháp lý nhằm xác lập quyền tài sản đối với di sản mà người đã qua đời để lại cho những người còn sống, theo quy định của pháp luật.

Thủ tục khai di sản thừa kế chỉ được thực hiện trong hai trường hợp:

• Cá nhân là người duy nhất được hưởng di sản: Trong trường hợp này, không cần phải chia sẻ di sản với ai khác, và quyền tài sản sẽ được xác lập cho cá nhân đó.

• Những người cùng được hưởng di sản nhưng chưa phân chia rõ ràng: Đây là trường hợp khi có nhiều người thừa kế nhưng chưa có thỏa thuận cụ thể về việc phân chia tài sản.

Khác với việc chia tài sản theo hàng thừa kế quy định tại Điều 651 BLDS 2015, trong thủ tục khai di sản thừa kế, nếu chỉ có một người thừa kế, di sản sẽ không cần phải chia sẻ, hoặc chỉ xác định quyền hưởng cho một cá nhân duy nhất.

>> Tham khảo thêm: Dịch vụ khai thừa kế tại Thủ Đức

3. Cần chuẩn bị giấy tờ gì khi thực hiện thủ tục khai di sản thừa kế?

Hoàn thiện hồ sơ khai nhận di sản thừa kế chính là tiền đề pháp lý để bảo vệ quyền lợi của người thừa kế. Bộ hồ sơ chuẩn xác không chỉ giúp minh bạch hóa khối di sản tại tổ chức hành nghề công chứng mà còn hỗ trợ quá trình sang tên, đăng ký tài sản diễn ra nhanh chóng, tránh các rủi ro tranh chấp hoặc bị trả hồ sơ từ cơ quan nhà nước.

Để thực hiện công chứng Văn bản khai nhận di sản thừa kế, người yêu cầu công chứng cần chuẩn bị các giấy tờ sau:

● Phiếu yêu cầu công chứng.

● Bản sao di chúc (nếu thừa kế theo di chúc) hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người yêu cầu công chứng (nếu chia thừa kế theo pháp luật).

● Giấy chứng tử hoặc giấy tờ khác chứng minh người để lại di sản đã chết; giấy đăng ký kết hôn của người để lại di sản và giấy xác nhận tình trạng hôn nhân (nếu có).

● Dự thảo Văn bản khai nhận di sản thừa kế (nếu có).

● Giấy tờ nhân thân: Chứng minh nhân dân, Căn cước công dân, hoặc hộ chiếu, sổ hộ khẩu, sổ tạm trú của người khai nhận di sản thừa kế.

● Giấy tờ về tài sản: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đăng ký xe ô tô, hoặc các giấy tờ khác về tình trạng tài sản chung/riêng (như bản án ly hôn, văn bản tặng cho tài sản).

● Hợp đồng ủy quyền (nếu có, trong trường hợp nhiều người được nhận thừa kế nhưng không chia di sản).

● Tờ tường trình và cam kết về quan hệ nhân thân.

● Giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân giữa người thừa kế theo pháp luật và người để lại di sản (như hộ khẩu, giấy khai sinh, tờ khai nhân khẩu).

Việc công chứng Văn bản khai nhận di sản thừa kế được thực hiện tại các tổ chức hành nghề công chứng, bao gồm Phòng công chứng và Văn phòng công chứng.

>> Tham khảo thêm: Dịch vụ khai di sản thừa kế tại Quận 7

4. Trình tự công chứng Văn bản khai nhận di sản thừa kế

Bước 1 Chuẩn bị hồ sơ

Người thừa kế cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ theo quy định (01 bộ).

Nếu giấy tờ yêu cầu bản sao, bắt buộc phải mang kèm bản chính để đối chiếu trước khi nhận văn bản đã công chứng.

Bước 2 Nộp và kiểm tra hồ sơ

Sau khi nộp hồ sơ, công chứng viên sẽ xem xét và xử lý như sau:

● Hồ sơ đầy đủ: tiếp nhận, thụ lý và ghi vào sổ công chứng.

● Hồ sơ thiếu: hướng dẫn bổ sung.

● Hồ sơ không đủ cơ sở giải quyết: giải thích lý do và từ chối tiếp nhận.

Bước 3 Niêm yết việc thụ lý

Hồ sơ được chấp nhận sẽ được niêm yết công khai tại UBND cấp xã nơi người để lại di sản thường trú cuối cùng.

Nếu không xác định được nơi thường trú, niêm yết tại nơi tạm trú cuối cùng.

Thời gian niêm yết: 15 ngày.

Nội dung niêm yết bao gồm:

● Thông tin người để lại di sản.

● Thông tin và mối quan hệ của người nhận di sản.

● Danh mục di sản thừa kế.

● Thông báo rõ việc tiếp nhận khiếu nại, tố cáo nếu có dấu hiệu bỏ sót người thừa kế hoặc di sản không hợp pháp.

Sau thời gian niêm yết, UBND cấp xã xác nhận việc niêm yết.

Lưu ý: Điều 44 Nghị định 104/2025/NĐ-CP

● Nếu di sản có bất động sản, phải niêm yết tại UBND nơi thường trú và nơi có đất (nếu khác địa chỉ).

● Nếu chỉ có động sản và nơi thường trú khác tỉnh với nơi công chứng, có thể đề nghị UBND cấp xã nơi thường trú/tạm trú thực hiện niêm yết.

Bước 4 Soạn thảo và ký văn bản

Nếu đã có bản dự thảo, công chứng viên sẽ kiểm tra nội dung để đảm bảo hợp pháp.

Nếu chưa có, công chứng viên sẽ soạn thảo theo đề nghị.

Người thừa kế đọc lại, đồng ý nội dung thì ký vào văn bản.

Bước 5 Chứng nhận và trả kết quả

Trước khi ký chứng nhận, công chứng viên yêu cầu xuất trình bản chính của toàn bộ giấy tờ để đối chiếu.

Sau đó, ký xác nhận vào Lời chứng và từng trang của văn bản, rồi trả kết quả cho người yêu cầu.

Bước 6 Lệ phí công chứng

Theo khoản 2 Điều 4 Thông tư 257/2016/TT-BTC, phí công chứng văn bản thỏa thuận phân chia hoặc khai nhận di sản được tính dựa trên giá trị di sản.

5. Khai di sản thừa kế ở đâu và những lưu ý cần biết

Khi một người qua đời, những người có quyền và nghĩa vụ liên quan trước tiên phải thực hiện thủ tục khai tử tại UBND xã, phường, thị trấn nơi người mất có hộ khẩu thường trú. Sau đó, thủ tục khai di sản thừa kế sẽ được tiến hành.

Theo khoản 2 Điều 611 Bộ luật Dân sự 2015, địa điểm mở thừa kế được xác định như sau:

● Thời điểm mở thừa kế: Là thời điểm người có tài sản chết; nếu Tòa án tuyên bố một người đã chết thì thời điểm được xác định theo quyết định của Tòa.

● Địa điểm mở thừa kế: Là nơi cư trú cuối cùng của người để lại di sản; nếu không xác định được thì là nơi có toàn bộ hoặc phần lớn di sản.

Nơi thực hiện thủ tục khai di sản thừa kế

Việc khai nhận hoặc phân chia di sản sẽ được thực hiện tại tổ chức hành nghề công chứng (Văn phòng công chứng hoặc Phòng công chứng) nơi có di sản.

Căn cứ Điều 44 Nghị định 104/2025/NĐ-CP , sau khi tiếp nhận hồ sơ, tổ chức hành nghề công chứng sẽ niêm yết công khai việc thụ lý trong thời hạn 15 ngày tại:

● UBND cấp xã nơi người để lại di sản thường trú cuối cùng;

● Nếu không xác định được nơi thường trú cuối cùng thì niêm yết tại nơi tạm trú cuối cùng;

● Trường hợp di sản có bất động sản thì phải niêm yết thêm tại UBND cấp xã nơi có bất động sản;

Nếu di sản chỉ là động sản, và nơi thường trú/tạm trú cuối cùng của người để lại di sản khác tỉnh với nơi đặt trụ sở của tổ chức công chứng, tổ chức công chứng có thể đề nghị UBND cấp xã nơi người đó thường trú/tạm trú cuối cùng thực hiện việc niêm yết.

Địa điểm khai di sản thừa kế phụ thuộc vào nơi cư trú cuối cùng của người để lại di sản và loại tài sản để lại, đồng thời thủ tục được tiến hành tại tổ chức hành nghề công chứng có thẩm quyền.

>> Tham khảo thêm: Luật sư chuyên về thừa kế nhà đất tại Tp.HCM - Dịch vụ Luật sư chuyên ngành

6. Công việc của Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy trong thủ tục khai di sản thừa kế

Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cung cấp dịch vụ tư vấn và thực hiện trọn gói thủ tục khai nhận di sản thừa kế, với phạm vi công việc bao gồm:

● Tư vấn pháp luật về quyền và nghĩa vụ của người thừa kế, quy định về hàng thừa kế, thời hiệu yêu cầu chia di sản.

● Hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ: Kiểm tra, rà soát và lập danh mục giấy tờ cần thiết, hỗ trợ bổ sung nếu thiếu.

● Xác minh, thu thập chứng cứ liên quan đến quyền sở hữu tài sản và quan hệ thừa kế.

● Soạn thảo văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản thừa kế.

● Đại diện khách hàng làm việc với tổ chức công chứng, cơ quan nhà nước và các bên liên quan.

Giải quyết tranh chấp (nếu phát sinh) liên quan đến quyền hưởng di sản.

● Tư vấn thủ tục sang tên tài sản sau khi đã khai nhận di sản thừa kế.

7. Vì sao khách hàng chọn Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy

Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy là đơn vị đã có bề dày hoạt động, với đội ngũ Luật sư được đào tạo bài bản, chính quy và có chuyên môn sâu trong việc khai di sản thừa kế . Với đội ngũ Luật sư có nhiều năm kinh nghiệm trong các hoạt động thực tiễn, cung cấp các dịch vụ pháp lý và đặc biệt là kinh nghiệm thực tế về khai di sản thừa kế và các vấn đề liên quan, chúng tôi đã cung cấp dịch vụ pháp lý tốt nhất về khai di sản thừa kế và mang lại sự hài lòng cho nhiều khách hàng.

Ngoài vấn đề chuyên môn, chúng tôi luôn thực hiện dịch vụ khai di sản thừa kế với tinh thần, trách nhiệm và sự tận tâm cao nhất, xây dựng niềm tin, sự an tâm và an toàn pháp lý cho khách hàng.

Đồng thời, chúng tôi luôn ý thức tuân thủ Quy tắc đạo đức và ứng xử nghề Luật sư trong quá trình thực hiện khai di sản thừa kế trong mối quan hệ với khách hàng, đồng nghiệp và các cơ quan Nhà nước, các cá nhân có liên quan trong quá trình thực hiện khai di sản thừa kế

Chúng tôi cam kết và trách nhiệm bảo mật tất cả các khoản mục, điều kiện của hợp đồng/thỏa thuận nào được thiết lập, ký kết và tất cả giấy tờ, tài liệu, thông tin mà Văn phòng Luật sư có được từ khai di sản thừa kế. Văn phòng Luật sư cam kết không công bố hay truyền đạt các vấn đề liên quan đến hợp đồng và công việc này đến Bên thứ ba nào khác mà không có sự đồng ý bằng văn bản của khách hàng, trừ trường hợp cơ quan Nhà nước yêu cầu.

8. Thông tin liên hệ

Nếu Quý khách hàng đang gặp phải vấn đề pháp lý liên quan đến khai di sản thừa kế, đừng ngần ngại, hãy liên hệ với chúng tôi qua Hotline 0909160684 để nhận được sự khai di sản thừa kế và được hỗ trợ kịp thời.

Số hotline được Luật sư tiếp nhận và xử lý trên phạm vi toàn quốc.

Thời gian làm việc từ 08 giờ sáng đến 21 giờ tối trong khoảng thời gian từ Thứ 2 đến Thứ 7 trong tuần.

Ngoài phương thức hỗ trợ qua số hotline cho dịch vụ khai di sản thừa kế, chúng tôi còn tư vấn và hỗ trợ trực tiếp và trực tuyến qua Zalo: 0978845617, và Email info@luatsuhcm.com

Chúng tôi hiểu rằng, vấn đề pháp lý khai di sản thừa kế có thể ảnh hưởng lớn đến cuộc sống và công việc, thời gian, chi phí của bạn. Hãy để đội ngũ Luật sư của chúng tôi đồng hành và hỗ trợ bạn giải quyết các vấn đề pháp lý một cách hiệu quả và chuyên nghiệp nhất. Chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành cùng Quý khách hàng trên mỗi bước đường pháp lý.

>> Tham khảo thêm: Dịch vụ khai di sản thừa kế