Hồ sơ, thủ tục khởi kiện tranh chấp thu hồi đất

1. Các đặc trưng của vụ án hành chính về tranh chấp thu hồi đất

Khởi kiện VAHC về thu hồi đất là hành vi của cá nhân, cơ quan, tổ chức có đất bị thu hồi làm đơn yêu cầu Tòa án có thẩm quyền bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi có căn cứ cho rằng các QĐHC, HVHC về thu hồi đất đã xâm phạm đến lợi ích của mình. Trong đó, QĐHC và HVHC bị kiện được định nghĩa trong luật TTHC 2015 như sau:

Điều 3. Giải thích từ ngữ

Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

[…] 2. Quyết định hành chính bị kiện là quyết định… làm phát sinh, thay đổi, hạn chế, chấm dứt quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc có nội dung làm phát sinh nghĩa vụ, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

…

4. Hành vi hành chính bị kiện là hành vi … làm ảnh hưởng đến việc thực hiện quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

…

Từ đó có thể thấy, các đặc điểm của khởi kiện thu hồi đất đai như sau:

- Thứ nhất, đối tượng khởi kiện là các QĐHC, HVHC về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

- Thứ hai, chủ thể khởi kiện chỉ là cơ quan, tổ chức, cá nhân có đất bị Nhà nước thu hồi.

- Thứ ba, khởi kiện VAHC về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được giải quyết theo thủ tục tư pháp, bắt đầu từ việc thụ lý của Tòa án có thẩm quyền.

>> Tham khảo thêm: Tư vấn về quy trình nhà nước thu hồi đất

2. Nguyên nhân phát sinh tranh chấp liên quan đến thu hồi đất

Người dân có quyền khởi kiện đối với các quyết định hành chính trái pháp luật về việc thu hồi đất. Các hành vi hành chính về thu hồi đất bị kiện cũng được thể hiện dưới nhiều dạng thức khác nhau:

2.1 Nguyên nhân xuất phát từ hành vi hành chính của cơ quan nhà nước có thẩm quyền:

- Xác định mục đích đất thu hồi không rõ ràng hoặc không đúng quy định: dự án không thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi theo quy định Luật Đất đai; thay đổi mục tiêu dự án sau khi đã thu hồi đất.

- Sai sót trong trình tự, thủ tục thu hồi đất: không công khai dự án, kế hoạch sử dụng đất, thông báo thu hồi đất đúng thời hạn; không tổ chức lấy kiến, đối thoại đầy đủ với người dân bị ảnh hưởng; không ban hành quyết định ban hành quyết định thu hồi đất, quyết định bồi thương – hỗ trợ - tái định cư đúng quy định pháp luật.

- Áp dụng pháp luật không thống nhất: cùng loại đất nhưng mức bồi thường.

2.2 Nguyên nhân xuất phát từ việc định giá đất và mức bồi thường

- Gía đất bồi thường thấp hơn mức giá thị trường: bảng giá đất không sát với giá giao dịch thực tế;.

- Chênh lệch giá giữa các thời điểm: quyết định thu hồi đất ban hành chậm gây thiệt hại cho người sử dụng đất.

- Khó khăn trong xác định thiệt hại thực tế: chưa xác định đầy đủ thiệt hại về tài sản gắn liền với đất.

>> Tham khảo thêm: Giải quyết tranh chấp về đền bù khi bị nhà nước thu hồi đất

2.3 Nguyên nhân liên quan đến tái định cư

- Thiếu quỹ đất tái định cư: chậm bố trí hoặc không có quỹ đất tái định cư kiến người dân không có nơi ở mới; giao đất tái định cư ở vị trí xa, hạ tầng kém, không phù hợp nhu cầu sinh hoạt – kinh doanh.

- Suất tái định cư không phù hợp: Chỉ bố trí 1 suất cho cả hộ nhiều thế hệ; diện tích nhỏ hơn diện tích nhà ở cũ.

- Chậm trễ trong chi trả và giao đất tái định cư: kéo dài thời gian làm thủ tục, không bàn giao nhà/đất đúng cam kết.

>> Tham khảo thêm: Luật Sư Hướng Dẫn Soạn Đơn Khiếu Nại Bồi Thường Giải Tỏa

Ngoài ra, quá trình quản lý nhà nước còn có thể phát sinh thêm các QĐHC, HVHC dưới các hình thức mới, vì hoạt động quản lý nhà nước luôn gắn liền với sự vận động của các đối tượng quản lý. Các QĐHC, HVHC phát sinh này vẫn có thể là đối tượng khởi kiện VAHC nếu đáp ứng các yếu tố quy định tại Điều 3, Điều 30 Luật TTHC.

3. Cần chuẩn bị hồ sơ, giấy tờ gì khi nộp đơn khởi kiện?

Để thực hiện khởi kiện, người dân cần chuẩn bị một bộ hồ sơ để gửi đến Tòa án có thẩm quyền giải quyết với các giấy tờ bao gồm:

- Đơn khởi kiện quyết định thu hồi đất;

- Các tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu khởi kiện;

- Bản sao Quyết định thu hồi đất, bản sao các quyết định giải quyết khiếu nại (nếu có)…;

- Giấy ủy quyền tham gia tố tụng (nếu có);

- Bản sao hộ khẩu, giấy Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân (có chứng thực của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền);

- Hồ sơ giải quyết khiếu nại (nếu có) và bản sao các văn bản, tài liệu trong hồ sơ giải quyết việc hành chính để ra quyết định thu hồi đất đó.

4. Quy trình khởi kiện thu hồi đất đai

Khởi kiện thu hồi đất đai là khởi kiện về hành chính nên các trình tự, thủ tục tuân theo Luật Tố tụng hành chính 2015 bao gồm các bước sau:

- Bước 1: Nộp hồ sơ khởi kiện

Sau khi đã chuẩn bị những hồ sơ đã nêu trên, người khởi kiện tiến hành nộp hồ sơ tại Tòa án có thẩm quyền giải quyết theo quy định.

Người khởi kiện gửi đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo đến Tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ án bằng một trong các phương thức sau đây:

+ Nộp trực tiếp tại Tòa án.

+ Gửi qua dịch vụ bưu chính.

+ Gửi trực tuyến qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu có).

- Bước 2: Nhận và xem xét đơn khởi kiện

Tòa án nhận đơn khởi kiện và có trách nhiệm cấp giấy xác nhận đã nhận đơn cho người khởi kiện.

Sau đó, Thẩm phán được phân công tiến hành xem xét đơn khởi kiện và ra một trong các quyết định tại khoản 3 Điều 121 Luật tố tụng hành chính 2015

- Bước 3: Thụ lý vụ án

Sau khi nhận đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo, nếu xét thấy thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án thì Thẩm phán phải thông báo cho người khởi kiện biết để họ nộp tiền tạm ứng án phí, trừ trường hợp được miễn án phí.

Tòa án thụ lý sau khi nhận biên lai tạm ứng án phí.

- Bước 4: Tiến hành đối thoại và chuẩn bị xét xử

Trong thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm, Tòa án tiến hành đối thoại để các đương sự thống nhất với nhau về việc giải quyết vụ án, trừ những vụ án không tiến hành đối thoại được theo Điều 135 Luật tố tụng hành chính 2015.

Thời gian chuẩn bị xét xử đối với trường hợp quyết định hành chính thu hồi đất đai là 4 ngày.

- Bước 5: Xét xử sơ thẩm

Phiên tòa sơ thẩm phải được tiến hành đúng thời gian, địa điểm đã được ghi trong quyết định đưa vụ án ra xét xử hoặc trong giấy báo mở lại phiên tòa trong trường hợp phải hoãn phiên tòa.

Trên đây là sơ lược thứ tự các bước của thủ tục khởi kiện thu hồi đất đai, tùy vào từng trường hợp, từng vụ án cụ thể, các tình tiết thì quy trình sẽ được tiến hành tương ứng và Tòa án sẽ ra các quyết định phù hợp. Tuy nhiên, người dân vẫn sẽ gặp khó khăn trong quá trình giải quyết tranh chấp về mặt thủ tục, điều này đòi hỏi phải có sự tư vấn từ phía các luật sư, các chuyên viên pháp lý để vụ án diễn ra nhanh chóng, mang lại kết quả như mong muốn.

5. Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cung cấp dịch vụ tư vấn thủ tục khởi kiện thu hồi đất

Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cung cấp dịch vụ Giải quyết tranh chấp bồi thường thu hồi đất theo quy định hiện hành, bao gồm:

- Tư vấn pháp luật đất đai, giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định; Tư vấn các quy định về quyền của người sử dụng đất trong hoạt động thu hồi đất;

- Tư vấn các điều kiện được bồi thường, đánh giá phương án bồi thường, xác định các hạng mục người sử dụng đất được bồi thường: giá trị đất, nhà và công trình kiến trúc, cây trồng, các khoản hỗ trợ và chi phí khác;

- Đánh giá tính pháp lý về yêu cầu bồi thường, hỗ trợ; tư vấn khách hàng yêu cầu phù hợp, bảo đảm quyền, lợi ích tối đa của khách hàng;

- Tư vấn trình tự, thủ tục, tòa có thẩm quyền giải quyết tranh chấp; dự kiến thời gian, chi phí theo quy định pháp luật;

- Tư vấn, hướng dẫn khách hàng thu thập tài liệu, chứng cứ phục vụ quá trình giải quyết tranh chấp bao gồm các tài liệu chứng minh nguồn gốc sử dụng đất, tài liệu chứng minh giá trị quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất đủ điều kiện được bồi thường;

- Tư vấn, tham gia hòa giải, đàm phán, thương lượng tại tòa án; đưa ra yêu cầu bảo vệ quyền lợi khách hàng;

- Tư vấn, hỗ trợ soạn thảo đơn khởi kiện, hướng dẫn nộp đơn khởi kiện; chuẩn bị hồ sơ, chứng cứ phục vụ giải quyết tranh chấp; liên hệ làm việc với cơ quan có thẩm quyền;

- Tham gia phiên tòa với tư cách người đại diện hoặc luật sư bảo vệ quyền lợi khách hàng; đại diện khách hàng đưa ra các yêu cầu, bảo vệ quyền lợi trong quá trình giải quyết tranh chấp;

- Theo dõi kết quả giải quyết tranh chấp; đưa ra các biện pháp đảm bảo thi hành quyết định giải quyết tranh chấp.

>> Tham khảo thêm: Tư vấn về mức bồi thường khi nhà đất bị thu hồi ở tp.hcm

6. Thông tin liên hệ

Nếu Quý khách hàng đang gặp phải vấn đề pháp lý liên quan đến tư vấn và thực hiện thủ tục khởi kiện thu hồi đất đai, đừng ngần ngại, hãy liên hệ với chúng tôi qua Hotline: 0909160684 LS. Phụng, 0978845617 LS. Huy để nhận được sự tư vấn và thực hiện thủ tục khởi kiện thu hồi đất đai nhanh nhất, với mức phí phù hợp nhất và được hỗ trợ kịp thời.

Số hotline được Luật sư tiếp nhận và xử lý trên phạm vi toàn quốc.

Thời gian làm việc từ 08 giờ sáng đến 21 giờ tối trong khoảng thời gian từ Thứ 2 đến Thứ 7 trong tuần.

Ngoài phương thức hỗ trợ qua số hotline cho dịch vụ tư vấn và thực hiện thủ tục khởi kiện thu hồi đất đai, chúng tôi còn tư vấn và hỗ trợ trực tiếp và trực tuyến qua Zalo: 0909160684 LS. Phụng, 0978845617 LS. Huy, và Email: info@luatsuhcm.com.