Thực tế, nhiều gia đình còn chần chừ trong việc khai nhận di sản thừa kế vì lo ngại thủ tục phức tạp, mất thời gian, tốn kém chi phí hoặc ảnh hưởng đến tình cảm giữa các thành viên. Tuy nhiên, việc trì hoãn không làm vấn đề đơn giản hơn mà ngược lại có thể dẫn đến nhiều hệ quả pháp lý bất lợi.
Không thể thực hiện các quyền đối với tài sản: Khi người đứng tên tài sản đã qua đời mà chưa làm thủ tục khai nhận thừa kế, người thừa kế chưa được công nhận quyền đối với di sản, nên không thể chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn hoặc sang tên theo quy định pháp luật.
Bị giới hạn bởi thời hiệu yêu cầu chia di sản: Theo Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản và 10 năm đối với động sản kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này, người thừa kế có thể mất quyền yêu cầu chia di sản nếu phát sinh tranh chấp.
Có thể phát sinh thêm người thừa kế: Nếu một người thừa kế qua đời trước khi di sản được chia, phần quyền của họ sẽ chuyển cho những người thừa kế của họ, làm phát sinh thêm quan hệ thừa kế và tăng số lượng người liên quan, gây khó khăn trong việc thống nhất và hoàn tất thủ tục.
Chi phí thuế, lệ phí có thể tăng theo thời gian: Giá đất và chính sách thuế thường được điều chỉnh tăng theo thị trường. Việc chậm khai nhận và đăng ký biến động có thể làm phát sinh nghĩa vụ tài chính cao hơn sau này.
Vì vậy, dù pháp luật không bắt buộc phải khai nhận di sản ngay lập tức trong mọi trường hợp, nhưng việc thực hiện sớm sẽ giúp bảo đảm quyền lợi, hạn chế rủi ro và tránh phát sinh phức tạp về sau.
>> Tham khảo thêm: Dịch vụ khai nhận di sản thừa kế
Khai nhận di sản thừa kế là thủ tục pháp lý nhằm xác lập quyền của người thừa kế đối với tài sản do người đã mất để lại. Thủ tục này được thực hiện tại tổ chức hành nghề công chứng theo quy định của Luật Công chứng 2024 và các văn bản hướng dẫn liên quan, bảo đảm tính hợp pháp, công khai và minh bạch.
Người thừa kế cần chuẩn bị hồ sơ cho hai giai đoạn: công chứng văn bản thừa kế và đăng ký biến động (nếu di sản là tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng).
(1) Hồ sơ yêu cầu công chứng văn bản thừa kế gồm:
Phiếu yêu cầu công chứng/văn bản đề nghị khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản;
Giấy chứng tử của người để lại di sản;
Giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người thừa kế (giấy khai sinh, CCCD, đăng ký kết hôn…);
Di chúc hợp lệ (nếu thừa kế theo di chúc);
Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đăng ký xe, sổ tiết kiệm…);
Giấy tờ tùy thân của người thừa kế;
Văn bản từ chối nhận di sản (nếu có);
Các giấy tờ khác theo yêu cầu của công chứng viên tùy từng trường hợp.
(2) Hồ sơ đăng ký biến động đất đai (nếu di sản là nhà, đất) gồm:
Đơn đăng ký biến động theo Mẫu số 18 ban hành kèm theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP;
>> Tải tại đây: Mẫu số 18 Nghị định 151/2025/NĐ-CP
Tờ khai thuế thu nhập cá nhân, lệ phí trước bạ và các biểu mẫu nghĩa vụ tài chính liên quan;
Bản gốc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở;
Văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản đã được công chứng;
Giấy tờ nhân thân của người nhận thừa kế và tài liệu liên quan khác theo yêu cầu của cơ quan đăng ký đất đai.
Tùy từng trường hợp cụ thể (có yếu tố nước ngoài, nhiều người thừa kế, tài sản đang thế chấp…), thành phần hồ sơ có thể được yêu cầu bổ sung.
Thủ tục khai nhận di sản thừa kế được thực hiện tại:
Phòng công chứng hoặc Văn phòng công chứng trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh;
UBND cấp xã trong một số trường hợp đặc biệt theo quy định pháp luật.
Sau khi hoàn tất công chứng, việc đăng ký sang tên (nếu có bất động sản) được thực hiện tại Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai phụ trách địa bàn Huyện Củ Chi (nay gồm các xã: Xã Củ Chi, Xã Tân An Hội, Xã Thái Mỹ, Xã An Nhơn Tây, Xã Nhuận Đức, Xã Phú Hòa Đông, Xã Bình Mỹ) hoặc Trung tâm Phục vụ hành chính công theo cơ chế một cửa.
Quy trình thực hiện gồm các bước cơ bản sau:
Bước 1: Nộp hồ sơ tại tổ chức công chứng có thẩm quyền.
Bước 2: Công chứng viên kiểm tra hồ sơ. Nếu đầy đủ sẽ thụ lý; nếu thiếu sẽ hướng dẫn bổ sung; nếu không đủ điều kiện sẽ từ chối và nêu rõ lý do.
Bước 3: Niêm yết công khai việc thụ lý hồ sơ trong 15 ngày tại UBND cấp xã nơi người để lại di sản cư trú cuối cùng (và nơi có bất động sản nếu di sản là nhà, đất) theo Điều 44 Nghị định 104/2025/NĐ-CP.
Bước 4: Hết thời hạn niêm yết, nếu không có khiếu nại, tố cáo, các đồng thừa kế ký vào văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản trước mặt công chứng viên.
Bước 5: Nhận văn bản đã được công chứng.
Bước 6: Nộp hồ sơ đăng ký biến động (sang tên) đối với tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng theo quy định của Nghị định 151/2025/NĐ-CP. Có thể đăng ký biến động đất đai tại Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai số 19 phụ trách các xã: xã An Nhơn Tây, xã Thái Mỹ, xã Nhuận Đức, xã Tân An Hội, xã Củ Chi, xã Phú Hòa Đông, xã Bình Mỹ.
Bước 7: Thực hiện nghĩa vụ tài chính (nếu có) và nhận Giấy chứng nhận đã được cập nhật, chỉnh lý hoặc cấp mới. Thời hạn giải quyết đăng ký biến động thông thường không quá 08 ngày làm việc (không tính thời gian thực hiện nghĩa vụ tài chính).
Người thừa kế cần lưu ý các khoản chi phí sau:
Phí công chứng: Tính theo giá trị tài sản, căn cứ Thông tư 257/2016/TT-BTC, áp dụng theo tỷ lệ phần trăm và có mức trần tối đa theo quy định.
Thù lao công chứng: Theo thỏa thuận với tổ chức công chứng nhưng không vượt mức trần do UBND cấp tỉnh ban hành.
Lệ phí trước bạ và lệ phí cấp Giấy chứng nhận: Áp dụng đối với tài sản phải đăng ký quyền sở hữu; một số trường hợp thừa kế giữa người thân thích được miễn thuế thu nhập cá nhân theo quy định hiện hành.
Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và thực hiện đúng trình tự sẽ giúp quá trình khai nhận di sản thừa kế tại Huyện Củ Chi (nay là các xã) diễn ra nhanh chóng, hạn chế rủi ro và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người thừa kế.
Trong quá trình thực hiện thủ tục khai nhận di sản thừa kế, một số sai sót và vi phạm thường gặp có thể làm hồ sơ bị từ chối, kéo dài thời gian giải quyết hoặc phát sinh tranh chấp, bao gồm:
Không xác định đầy đủ người thừa kế theo hàng thừa kế hoặc theo nội dung di chúc, dẫn đến bỏ sót người có quyền hưởng di sản.
Cung cấp hồ sơ, tài liệu không đầy đủ hoặc không hợp lệ, như thiếu giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân, giấy tờ về quyền sở hữu tài sản.
Tự ý lập và ký văn bản phân chia di sản không đúng hình thức, không được công chứng/chứng thực theo quy định.
Không thực hiện niêm yết công khai hoặc thực hiện không đúng nơi, không đủ thời gian theo quy định pháp luật.
Không đăng ký biến động (sang tên) tài sản sau khi hoàn tất khai nhận di sản đối với tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng.
Che giấu thông tin về nghĩa vụ tài sản của người chết, như nợ, thuế chưa hoàn thành, dẫn đến rủi ro pháp lý về sau.
Việc nắm rõ các sai phạm phổ biến này sẽ giúp người thừa kế chủ động phòng tránh và thực hiện thủ tục đúng quy định pháp luật.
>> Tham khảo thêm: Luật sư hướng dẫn phân chia di sản thừa kế
Khi thực hiện thủ tục khai nhận di sản thừa kế tại Huyện Củ Chi, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy hỗ trợ khách hàng toàn diện, bảo đảm đúng quy định pháp luật, minh bạch và an toàn pháp lý. Dịch vụ bao gồm:
Tư vấn pháp lý chuyên sâu: Phân tích thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật; xác định đúng hàng thừa kế, phần di sản, nghĩa vụ tài sản và các rủi ro có thể phát sinh.
Rà soát, hoàn thiện hồ sơ: Hướng dẫn chuẩn bị đầy đủ giấy tờ, kiểm tra tính hợp lệ nhằm hạn chế việc bị trả hồ sơ hoặc kéo dài thời gian xử lý.
Soạn thảo văn bản chặt chẽ: Lập văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản rõ ràng, đúng quy định, hạn chế tranh chấp về sau.
Đại diện làm việc với cơ quan có thẩm quyền: Đồng hành hoặc thay mặt khách hàng làm việc với tổ chức công chứng, cơ quan đăng ký đất đai và các đơn vị liên quan.
Giải quyết tranh chấp: Tham gia thương lượng, hòa giải hoặc đại diện bảo vệ quyền lợi khách hàng tại Tòa án khi có mâu thuẫn phát sinh.
Hỗ trợ sang tên tài sản: Thực hiện thủ tục đăng ký biến động đối với nhà đất, xe, cổ phần, phần vốn góp và các tài sản khác.
Lợi ích khi sử dụng dịch vụ
Tiết kiệm thời gian, chi phí: Thủ tục được chuẩn bị đúng ngay từ đầu, hạn chế phát sinh bổ sung nhiều lần.
Giảm áp lực tâm lý gia đình: Luật sư đóng vai trò trung gian khách quan, hỗ trợ trao đổi minh bạch giữa các đồng thừa kế.
Phòng ngừa rủi ro pháp lý lâu dài: Hồ sơ và văn bản được xây dựng chặt chẽ, tránh tranh chấp hoặc vướng mắc khi giao dịch tài sản sau này.
Bảo mật thông tin: Cam kết giữ kín thông tin cá nhân và tài sản của khách hàng.
Với kinh nghiệm thực tiễn và sự am hiểu pháp luật dân sự, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cam kết mang đến giải pháp hiệu quả, an toàn và đúng trọng tâm cho khách hàng tại Huyện Củ Chi khi thực hiện thủ tục khai nhận di sản thừa kế.
Nếu Quý khách đang gặp vướng mắc pháp lý liên quan đến thủ tục khai nhận di sản thừa kế tại Huyện Củ Chi (nay là các xã), vui lòng liên hệ với chúng tôi qua Hotline: 0909 160 684 để được luật sư tư vấn và hỗ trợ kịp thời.
Hotline do luật sư trực tiếp tiếp nhận và xử lý trên phạm vi toàn quốc. Thời gian làm việc từ 08h00 đến 21h00, từ Thứ Hai đến Thứ Bảy hằng tuần.
Ngoài tư vấn qua điện thoại, chúng tôi còn hỗ trợ:
Zalo: 0978 845 617
Email: info@luatsuhcm.com
Chúng tôi hiểu rằng các vấn đề liên quan đến thừa kế có thể ảnh hưởng lớn đến quyền lợi tài sản, thời gian và chi phí của Quý khách. Đội ngũ luật sư cam kết đồng hành, đưa ra giải pháp phù hợp, bảo đảm đúng quy định pháp luật và hạn chế tối đa rủi ro phát sinh.
Chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe, thấu hiểu và hỗ trợ Quý khách trong suốt quá trình thực hiện thủ tục khai nhận di sản thừa kế.
Tác giả: Thảo Phan
Chúng tôi trên mạng xã hội