Khai nhận di sản thừa kế được thực hiện khi một người qua đời và để lại tài sản cho người thừa kế theo di chúc hoặc theo quy định pháp luật. Thủ tục này đặc biệt cần thiết khi di sản là tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng như nhà ở, quyền sử dụng đất, xe ô tô, tiền gửi ngân hàng… nhằm làm cơ sở thực hiện việc sang tên và xác lập quyền tài sản hợp pháp cho người thừa kế. Ngoài ra, trường hợp chỉ có một người thừa kế hoặc nhiều người thừa kế nhưng thống nhất không phân chia mà cùng đứng tên chung tài sản thì cũng cần thực hiện thủ tục này.
Di sản thừa kế được định đoạt sau khi người để lại di sản qua đời theo hai hình thức:
Theo di chúc: Nếu người để lại di sản có lập di chúc hợp pháp, tài sản sẽ được phân chia theo ý chí của họ (căn cứ Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015).
Theo pháp luật: Trường hợp không có di chúc hoặc di chúc không hợp pháp, di sản sẽ được chia theo quy định pháp luật, dựa trên hàng thừa kế (căn cứ Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015).
Đáng lưu ý, theo quy định mới của Luật Công chứng 2024, khái niệm “khai nhận di sản thừa kế” đã được lược bỏ; thay vào đó, thủ tục hiện nay được thực hiện dưới hình thức văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế theo Điều 59 của Luật này. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để các đồng thừa kế xác lập quyền đối với tài sản và thực hiện các thủ tục đăng ký sang tên theo quy định.
Trong quá trình khai nhận di sản thừa kế, người thừa kế thường gặp một số vướng mắc pháp lý sau:
Khó khăn trong việc xác định đúng người thừa kế: Cần xác định đầy đủ những người thuộc hàng thừa kế theo Điều 651 hoặc người được chỉ định trong di chúc theo Bộ luật Dân sự 2015. Nếu bỏ sót người có quyền hưởng di sản, văn bản thỏa thuận có thể bị vô hiệu và phát sinh tranh chấp.
Vướng mắc khi từ chối nhận di sản hoặc kê khai di sản: Việc từ chối nhận di sản theo Điều 620 phải được lập thành văn bản đúng quy định. Trường hợp không kê khai đầy đủ khối di sản hoặc thực hiện sai hình thức có thể làm phát sinh rủi ro pháp lý.
Khó khăn trong quản lý di sản khi chưa phân chia: Khi các đồng thừa kế chưa thống nhất được việc phân chia, vấn đề quản lý di sản theo Điều 616 trở nên phức tạp, nhất là khi có nguy cơ tài sản bị tẩu tán hoặc chiếm giữ riêng.
Rủi ro pháp lý do hành vi gian dối: Các hành vi như che giấu tài sản, khai báo không trung thực, sử dụng giấy tờ giả hoặc lợi dụng thủ tục thừa kế để hợp thức hóa tài sản không hợp pháp có thể dẫn đến tranh chấp dân sự, thậm chí bị xử lý hình sự.
Phức tạp khi có yếu tố nước ngoài: Trường hợp di sản hoặc người thừa kế có yếu tố nước ngoài, việc xác định thẩm quyền giải quyết và áp dụng đúng quy định tố tụng là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo giá trị pháp lý của việc khai nhận di sản.
Việc khai nhận di sản cần được thực hiện đầy đủ, đúng trình tự và đúng quy định pháp luật nhằm hạn chế rủi ro, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.
Khai nhận di sản thừa kế là thủ tục pháp lý nhằm xác lập quyền của người thừa kế đối với tài sản do người đã mất để lại. Thủ tục này được thực hiện tại tổ chức hành nghề công chứng theo quy định của Luật Công chứng 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành, bảo đảm tính công khai, minh bạch và đúng quy định pháp luật.
Theo quy định hiện hành, việc khai nhận (hoặc thỏa thuận phân chia) di sản thừa kế được thực hiện qua các nội dung sau:
Để thực hiện thủ tục khai nhận di sản thừa kế tại Quận 4 (nay là các phường Xóm Chiếu, Khánh Hội, Vĩnh Hội), người thừa kế cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ phục vụ cho hai giai đoạn: công chứng văn bản thừa kế và đăng ký biến động (sang tên) đối với bất động sản nếu có.
(1) Hồ sơ yêu cầu công chứng văn bản thừa kế gồm:
Phiếu yêu cầu công chứng/văn bản đề nghị khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản;
Giấy chứng tử của người để lại di sản;
Giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người thừa kế (giấy khai sinh, CCCD, sổ hộ khẩu, đăng ký kết hôn…);
Di chúc hợp lệ (nếu thừa kế theo di chúc);
Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản của người đã mất (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đăng ký xe, sổ tiết kiệm…);
Giấy tờ tùy thân của người thừa kế (CCCD/hộ chiếu);
Văn bản từ chối nhận di sản (nếu có);
Các giấy tờ khác theo yêu cầu của công chứng viên.
(2) Hồ sơ đăng ký biến động đất đai (nếu di sản là nhà, đất) gồm:
Đơn đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất theo Mẫu số 18 ban hành kèm theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP;
>> Tải tại đây: Mẫu số 18 Nghị định 151/2025/NĐ-CP
Các tờ khai thuế thu nhập cá nhân, tờ khai lệ phí trước bạ và các biểu mẫu nghĩa vụ tài chính liên quan;
Bản gốc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở đã cấp;
Văn bản phân chia di sản hoặc văn bản khai nhận di sản đã được công chứng/chứng thực;
Mảnh trích đo địa chính (trong trường hợp cần cấp đổi Giấy chứng nhận);
Giấy tờ chứng minh nhân thân của người nhận thừa kế và các giấy tờ liên quan khác theo yêu cầu của cơ quan đăng ký đất đai.
Tùy từng trường hợp cụ thể (số lượng người thừa kế, có yếu tố nước ngoài, tài sản chung vợ chồng, tài sản đang thế chấp…), thành phần hồ sơ có thể được yêu cầu bổ sung. Khi được tư vấn và hỗ trợ bởi Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy, khách hàng sẽ được hướng dẫn chi tiết để chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, hạn chế việc phải đi lại nhiều lần hoặc bị trả hồ sơ trong quá trình thực hiện thủ tục khai nhận di sản thừa kế tại Quận 4 (nay là các phường).
Thủ tục khai nhận di sản thừa kế được thực hiện tại:
Văn phòng công chứng hoặc Phòng công chứng có thẩm quyền;
UBND cấp xã trong một số trường hợp đặc biệt theo quy định pháp luật.
Việc lựa chọn tổ chức công chứng thường căn cứ vào nơi cư trú của người để lại di sản hoặc nơi có bất động sản nếu di sản là nhà, đất.
Để xác lập quyền sở hữu, quyền sử dụng hợp pháp đối với phần di sản được hưởng tại Quận 4 (nay là các phường), người thừa kế cần thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Nộp hồ sơ tại tổ chức công chứng
Sau khi chuẩn bị đầy đủ giấy tờ, người thừa kế nộp hồ sơ yêu cầu công chứng văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản tại Văn phòng công chứng/Phòng công chứng có thẩm quyền trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh.
Bước 2: Kiểm tra và thụ lý hồ sơ
Công chứng viên kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ:
Nếu hồ sơ hợp lệ sẽ tiếp nhận và thụ lý;
Nếu chưa đầy đủ sẽ hướng dẫn bổ sung;
Nếu không đủ điều kiện giải quyết thì từ chối và nêu rõ lý do bằng văn bản.
Bước 3: Niêm yết công khai trong 15 ngày
Theo Điều 44 Nghị định 104/2025/NĐ-CP, việc niêm yết được thực hiện như sau:
Niêm yết tại UBND cấp xã nơi cư trú cuối cùng của người để lại di sản;
Nếu không xác định được nơi thường trú cuối cùng thì niêm yết tại nơi tạm trú có thời hạn cuối cùng;
Trường hợp di sản có bất động sản (hoặc gồm cả động sản và bất động sản) thì phải niêm yết thêm tại UBND cấp xã nơi có bất động sản.
Nội dung niêm yết bao gồm: họ tên người để lại di sản, họ tên và quan hệ của những người thừa kế, cùng danh mục tài sản thừa kế. Thời gian niêm yết là 15 ngày.
Bước 4: Ký và công chứng văn bản thừa kế
Hết thời hạn niêm yết, nếu không phát sinh khiếu nại, tố cáo:
Trường hợp đã có dự thảo văn bản: Công chứng viên kiểm tra nội dung, bảo đảm không vi phạm pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội;
Trường hợp chưa có dự thảo: Công chứng viên soạn thảo theo yêu cầu của các bên.
Các đồng thừa kế đọc lại nội dung, đồng ý thì ký trước mặt công chứng viên và được chứng nhận theo quy định của Luật Công chứng 2024.
Bước 5: Nộp hồ sơ đăng ký biến động (sang tên)
Đối với di sản là bất động sản, người thừa kế thực hiện đăng ký biến động theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP tại:
Văn phòng đăng ký đất đai; hoặc
Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai Quận 4 nay là Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai số 4 phụ trách các phường: phường Vĩnh Hội, phường Khánh Hội, phường Xóm Chiếu. (địa chỉ cụ thể 46 Hoàng Diệu, Phường Xóm Chiếu, TP Hồ Chí Minh).
Trung tâm Phục vụ hành chính công theo cơ chế một cửa.
Bước 6: Cơ quan đăng ký xử lý hồ sơ và xác định nghĩa vụ tài chính
Cơ quan đăng ký đất đai kiểm tra điều kiện thực hiện quyền theo quy định pháp luật đất đai. Nếu đủ điều kiện, cơ quan sẽ gửi Phiếu chuyển thông tin sang cơ quan thuế để xác định nghĩa vụ tài chính (nếu có). Trường hợp không đủ điều kiện sẽ thông báo và trả hồ sơ nêu rõ lý do.
Bước 7: Thực hiện nghĩa vụ tài chính và nhận kết quả
Sau khi nhận thông báo thuế, người thừa kế thực hiện nộp các khoản lệ phí, thuế theo quy định. Khi hoàn tất nghĩa vụ tài chính, cơ quan đăng ký đất đai sẽ:
Cập nhật, chỉnh lý hoặc cấp Giấy chứng nhận mới;
Trả Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho người được hưởng thừa kế.
Thời hạn giải quyết đăng ký biến động thông thường không quá 08 ngày làm việc (không tính thời gian thực hiện nghĩa vụ tài chính).
Người thừa kế cần nộp các khoản chi phí sau:
Phí công chứng: Tính theo giá trị tài sản thừa kế, căn cứ Thông tư 257/2016/TT-BTC. Mức thu áp dụng theo tỷ lệ phần trăm giá trị tài sản và có mức trần tối đa theo quy định.
Thù lao công chứng: Do các bên thỏa thuận với tổ chức công chứng, nhưng không vượt mức trần do UBND cấp tỉnh ban hành.
Lệ phí sang tên tài sản: Nếu di sản phải đăng ký quyền sở hữu (nhà đất, xe…), người thừa kế phải nộp lệ phí trước bạ (thông thường 0,5%) và lệ phí cấp Giấy chứng nhận theo quy định địa phương. Một số trường hợp thừa kế giữa người thân thích được miễn thuế thu nhập cá nhân theo luật thuế hiện hành.
Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, thực hiện đúng trình tự và nắm rõ nghĩa vụ tài chính sẽ giúp thủ tục khai nhận di sản thừa kế được giải quyết nhanh chóng, hạn chế rủi ro pháp lý và bảo đảm tối đa quyền lợi hợp pháp của người thừa kế.
>> Tham khảo thêm: Dịch vụ khai di sản thừa kế tại Văn phòng luật sư Tô Đình Huy
Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy cung cấp dịch vụ khai nhận di sản thừa kế tại Quận 4 (nay là các phường), hỗ trợ khách hàng thực hiện thủ tục nhanh chóng, đúng quy định pháp luật và hạn chế tối đa rủi ro, tranh chấp phát sinh. Các dịch vụ bao gồm:
Tư vấn xác định di sản thừa kế và người có quyền hưởng thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật.
Kiểm tra, rà soát và hoàn thiện hồ sơ; hướng dẫn bổ sung giấy tờ nhân thân, giấy tờ về tài sản, tài liệu chứng minh quan hệ thừa kế.
Soạn thảo toàn bộ hồ sơ pháp lý như: Phiếu yêu cầu công chứng, văn bản khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản, bản tường trình quan hệ nhân thân, hợp đồng ủy quyền (nếu có).
Đại diện hoặc hỗ trợ khách hàng làm việc với Phòng/Văn phòng công chứng trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh; nộp hồ sơ và giải trình theo yêu cầu của công chứng viên.
Hỗ trợ thực hiện thủ tục niêm yết công khai tại UBND cấp xã/phường theo đúng quy định pháp luật.
Tư vấn và hỗ trợ thực hiện thủ tục đăng ký biến động (sang tên) đối với tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng sau khi hoàn tất khai nhận di sản.
Với kinh nghiệm thực tiễn và sự am hiểu pháp luật, luật sư cam kết đồng hành cùng khách hàng tại Quận 4 trong toàn bộ quá trình khai nhận di sản thừa kế, bảo đảm thủ tục được thực hiện minh bạch, đúng pháp luật và hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý về sau.
Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy là đơn vị có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật dân sự, đặc biệt là tư vấn và thực hiện thủ tục khai nhận di sản thừa kế tại Quận 4 (nay là các phường). Với nền tảng chuyên môn vững chắc và kinh nghiệm thực tiễn phong phú, đội ngũ luật sư luôn chủ động đưa ra giải pháp phù hợp, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho khách hàng trong từng vụ việc cụ thể.
Không chỉ chú trọng đến chuyên môn, Văn phòng còn đề cao sự tận tâm, cẩn trọng trong quá trình xử lý hồ sơ thừa kế. Mỗi vụ việc đều được nghiên cứu kỹ lưỡng nhằm hạn chế tối đa sai sót, rủi ro pháp lý và nguy cơ phát sinh tranh chấp. Mục tiêu là giúp khách hàng hoàn tất thủ tục một cách nhanh chóng, minh bạch và đúng quy định pháp luật.
Bên cạnh đó, Văn phòng cam kết tuân thủ nghiêm Quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư; giữ vững tính độc lập, khách quan trong quá trình làm việc với khách hàng, tổ chức công chứng, cơ quan nhà nước và các bên liên quan. Mọi thông tin, tài liệu do khách hàng cung cấp đều được bảo mật tuyệt đối, chỉ sử dụng cho mục đích giải quyết vụ việc và chỉ cung cấp cho bên thứ ba khi có sự đồng ý của khách hàng hoặc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
Với sự chuyên nghiệp, trách nhiệm và nguyên tắc bảo mật chặt chẽ, Văn phòng Luật sư Tô Đình Huy là địa chỉ tin cậy cho khách hàng tại Quận 4 (nay là các phường) khi có nhu cầu thực hiện thủ tục khai nhận di sản thừa kế, góp phần bảo đảm quy trình được thực hiện hợp pháp, thuận lợi và bảo vệ tối đa quyền lợi của người thừa kế.
>> Tham khảo thêm: Luật sư về đất đai thừa kế uy tín tại TP. Hồ Chí Minh
Nếu Quý khách đang gặp vướng mắc pháp lý liên quan đến thủ tục khai nhận di sản thừa kế tại Quận 4 (nay là các phường), vui lòng liên hệ để được luật sư tư vấn và hỗ trợ kịp thời.
Hotline: 0909 160 684
Luật sư trực tiếp tiếp nhận và tư vấn trên phạm vi toàn quốc.
Thời gian làm việc: Từ 08h00 đến 21h00, Thứ Hai đến Thứ Bảy.
Ngoài hình thức tư vấn qua điện thoại, Quý khách có thể liên hệ và trao đổi hồ sơ qua:
Zalo: 0978 845 617
Email: info@luatsuhcm.com
Chúng tôi hiểu rằng các vấn đề pháp lý về thừa kế có thể ảnh hưởng lớn đến quyền lợi tài sản, thời gian và chi phí của khách hàng. Vì vậy, đội ngũ luật sư luôn sẵn sàng đồng hành, tư vấn giải pháp phù hợp, đảm bảo thủ tục được thực hiện đúng quy định pháp luật, nhanh chóng và hạn chế tối đa rủi ro phát sinh.
Sự tin tưởng của Quý khách là động lực để chúng tôi cung cấp dịch vụ pháp lý chuyên nghiệp, tận tâm và hiệu quả.
Tác giả: Thảo Phan
Chúng tôi trên mạng xã hội